Hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường

Chủ nhật, 12/07/2020 00:14 GMT+7
Ngày 05/8/2002 đã đi vào mốc son lịch sử của ngành tài nguyên và môi trường. Đó là ngày Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam chính thức ban hành Nghị quyết phê chuẩn các Bộ, cơ quan ngành Bộ, trong đó có Bộ Tài nguyên và Môi trường. Ngày 11/11/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 11 quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường trong đó Vụ Pháp chế là cơ quan tham mưu cho Bộ trưởng xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các chính sách, pháp luật về tài nguyên và môi trường và giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước bằng pháp luật những lĩnh vực quản lý của Bộ.

 

Các ĐBQH  biểu quyết thông qua Luật tài nguyên, môi trường biển và hải đảo. Ảnh: Văn Bình

 

Với chức năng xuyên suốt là tham mưu xây dựng pháp luật quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường và các lĩnh vực công tác pháp chế khác như kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật, hợp nhất và pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật về tài nguyên và môi trường, trợ giúp pháp lý cho doạnh nghiệp, giám định tư pháp..., Vụ Pháp chế đã bám sát thực tiễn trong từng giai đoạn lịch sử của ngành, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trực thuộc Bộ, kịp thời đề xuất, kiến nghị với Ban cán sự đảng, Lãnh đạo Bộ ban hành và tổ chức thi hành những chính sách, pháp luật quan trọng, xây dựng các thiết chế pháp luật về tài nguyên và môi trường phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

 

Đặc biệt, trong thời kỳ tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, công tác pháp chế ngành tài nguyên và môi trường đã và đang từng bước nâng tầm nhận thức lí luận, đổi mới tư duy chính trị - pháp lý trong việc nghiên cứu, đề xuất và tham gia xây dựng các chiến lược phát triển ngành phù hợp với Cương lĩnh xây dựng đất nước và các Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao tính dự báo và chất lượng của các chương trình xây dựng và ban hành văn ban quy phạm pháp luật, cũng như việc kiện toàn tổ chức bộ máy để vươn lên trở thành “cơ quan tham mưu” tin cậy của Ban cán sự, Lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường.

 

Việc hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường theo lộ trình, định hướng trong các chiến lược quốc gia và chiến lược phát triển Ngành được triển khai thực hiện có hiệu quả. Đến nay, các lĩnh vực thuộc chức năng quản lý của Ngành về cơ bản đều đã có luật và văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh; phát luật trên một số lĩnh vực không ngừng được hoàn thiện. Kết quả đạt được thể hiện trên các lĩnh vực công tác sau đây:

 

Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa phát biểu tại Lễ kỷ niệm Ngày pháp luật nước CHXHCN Việt Nam (09/11/2016)

 

Công tác xây dựng pháp luật

 

Cùng với sự hình thành và phát triển của Bộ Tài nguyên và Môi trường, thì sự phát triển hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về tài nguyên và môi trường được đánh giá là sự phát triển vượt bậc về chất lượng và số lượng văn bản, bảo đảm hệ thống pháp luật về tài nguyên và môi trường ngày một hoàn thiện và được đặt trong mối tương quan tổng thể giữa các lĩnh vực nhằm quản lý thống nhất, hiệu quả các lĩnh vực của ngành tài nguyên và môi trường.

 

Theo đó, từ năm 2003 đến nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chủ trì xây dựng,  để trình Quốc hội thông qua 10 Luật: Luật Đất đai năm 2003; Luật Đất đai 2013; Luật Bảo vệ môi trường 2005; Luật bảo vệ môi trường 2014; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản năm 2005; Luật Khoáng sản sửa đổi năm 2010; Luật Đa dạng sinh học năm 2008; Luật Tài nguyên nước năm 2012; Luật khí tượng thủy văn năm 2016; Luật tài nguyên, môi trường biển và hải đảo năm 2015. Để hướng dẫn thi hành Luật và thực hiện quản lý nhà nước về tài nguyên và Môi trường, Bộ đã đã xây dựng trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 832 văn bản, trong đó gồm: 04 nghị quyết của Quốc hội, 01 nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, 77 nghị định, 01 nghị quyết của Chính phủ, 64 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 11 Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, 423 Thông tư, 77 Thông tư liên tịch, 03 Chỉ thị của Bộ trưởng, 149 Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, 21 Nghị quyết liên tịch.

 

Bảng 1. Kết quả ban hành văn bản quy phạm pháp luật từ năm 2003 – 2012

 

Công tác rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển văn bản quy phạm pháp luật

 

Trong giai đoạn 2003 - 2016, công tác rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất, pháp điển văn bản quy phạm pháp luật đã được Bộ quan tâm, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Trong mỗi năm Bộ đều có kế hoạch và tổ chức tiến hành nhiều đợt rà soát, hệ thống hoá văn bản. Kết quả rà soát, hệ thống hoá văn bản đã đề xuất các phương án xử lý hoặc trình cấp có thẩm quyền xử lý; được công bố công khai, rộng rãi tới các đơn vị, cá nhân có liên quan.

 

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã hoàn thành pháp điển đối với Chủ đề Đất đai, gửi Bộ Tư pháp báo cáo Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết số 48/NQ-CP ngày 13 tháng 6 năm 2017 của Chính phủ phê duyệt kết quả pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật đối với Chủ đề Đất đai và 35 Đề mục. Trong năm 2017 và những năm tiếp theo, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ hoàn thành thực hiện pháp điển đối với Chủ để Môi trường và các lĩnh vực khác thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ.

 

Việc thực hiện pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật về tài nguyên và môi trường có vai trò quan trọng trong công tác xây dựng luật, hoàn thiện hệ thống pháp luật về tài nguyên và môi trường, góp phần bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật nói chung và trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường nói riêng.

 

Bảng 2. Kết quả thực hiện thí điểm tổng rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật lĩnh vực tài nguyên và môi trường từ năm 1976 đến năm 2008

 

Công tác kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật; theo dõi tình hình thi hành pháp luật và kiểm tra việc thực hiện pháp luật

 

Trong thời gian từ năm 2005 đến 2016, Bộ đã hoàn thành việc tự kiểm tra, kiểm tra theo thẩm quyền hơn 3.000 văn bản thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ, ngành, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân câp tỉnh. Kết quả kiểm tra đã phát hiện và xử lý kịp thời nhiều văn bản trái quy định pháp luật, góp phần bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của văn bản trong hệ thống pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức và công dân.

 

Theo dõi thi hành pháp luật là nhiệm vụ được bổ sung cho công tác pháp chế từ năm 2013. Đây là nhiệm vụ luôn chú trọng được triển khai thực hiện nhằm xem xét, đánh giá thực trạng thi hành pháp luật, kiến nghị thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Hằng năm Vụ Pháp chế chủ trì tổ chức kiểm tra công tác theo dõi, thi hành pháp luật trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường đối với địa phương; tổ chức tham vấn, tọa đàm về điều tra, khảo sát về theo dõi tình hình thi hành pháp luật trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường, đặc biệt là lĩnh vực đất đai, môi trường, tài nguyên nước cho các đối tượng là cán bộ, công chức công tác tại Sở Tài nguyên và môi trường, doanh nghiệp.

 

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Triệu Văn Bé

 

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

 

Vụ Pháp chế và các đơn vị trực thuộc Bộ đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan tiến hành nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tài nguyên và môi trường đến các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức có liên quan, các chủ dự án, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh bằng nhiều hình thức phù hợp như tuyên truyền trực tiếp thông qua các cuộc hội nghị hội thảo, tọa đàm; tuyên truyền, phổ biến pháp luật thông qua phương tiện thông tin đại chúng như thông qua trang mạng, mở chuyên trang về pháp luật tài nguyên, môi trường trên các báo, tạp chí, đài phát thanh và truyền hình; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về pháp luật tài nguyên và môi trường.... Bộ Tài nguyên và Môi trường giai đoạn 2003 – 2016 đã tổ chức được 835 đợt phổ biến, giáp dục pháp luật với 100.790 học viên tham gia.

 

Bảng 3. Kết quả phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2003 – 2016

 

Bên cạnh đó Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện việc tiếp nhận ý kiến phản ánh, hướng dẫn khắc phục, giải đáp vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn thi hành Luật bằng nhiều hình thức như thông qua đường dây nóng, thông qua giao lưu trực tuyến, trả lời ý kiến, kiến nghị cử tri, người dân, doanh nghiệp; xử lý đơn thư, khiếu nại, tố cáo liên quan đến môi trường. Đây là hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật hiệu quả để một mặt giải đáp những bức xúc, khó khăn, vướng mắc trong thi hành pháp luật cũng như nâng cao nhận thức về pháp luật cho nhân dân.

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Hiển phát biểu tại Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Đất đai

 

Đánh giá chung

 

Điểm lại những thành tựu chủ yếu của công tác pháp chế ngành tài nguyên và môi trường trong 15 năm qua, chúng ta vui mừng nhận thấy các mặt công tác pháp chế đã có sự trưởng thành vượt bậc, đang ngày càng thấm sâu vào từng nhiệm vụ thiết thực, giúp cho Bộ thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường, góp phần phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước của ngành và được Ban cán sự đảng, Lãnh đạo Bộ, các doanh nghiệp và nhân dân ghi nhận.

 

Năm 2010, Vụ Pháp chế vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba; năm 2016, Vụ Pháp chế vinh dự được đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì và nhiều phần thưởng cao quý khác như: Cờ thi đua của Chính phủ, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Đây là những phần thưởng cao quý được Đảng, Nhà nước và Bộ Tài nguyên và Môi trường ghi nhận thành tích, công lao đóng góp của công tác pháp chế ngành đối với sự phát triển của Ngành tài nguyên và môi trường trong suốt 15 năm qua. Chúng ta đều ý thức được rằng, những thành tựu mà công tác pháp chế đạt được, những phần thưởng cao quý mà Vụ Pháp chế được Đảng, Nhà nước, Bộ Tài nguyên và Môi trường trao tặng trước hết là nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời, sâu sát của Ban cán sự đảng, Lãnh đạo Bộ, mà trực tiếp là Bộ trưởng, các Thứ trưởng và sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị trực thuộc Bộ, các Bộ, ngành liên quan và các cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương và không thể không nói đến sự quyết tâm, nỗ lực phấn đấu bền bỉ, tinh thần trách nhiệm cao của các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác pháp chế ngành tài nguyên và môi trường trong suốt 15 năm qua.

 

Trong giai đoạn tới, nhiệm vụ trọng tâm của công tác pháp chế là tham mưu hoàn thiện hệ thống pháp luật về tài nguyên và môi trường, góp phần hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh việc phổ biến, giáo dục pháp luật, theo dõi thi hành pháp luật nhằm đưa pháp luật vào đời sống, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường bằng pháp luật, góp phần xây dựng thành công nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân do Đảng lãnh đạo./.

Đánh giá

(Di chuột vào ngôi sao để chọn điểm)
   capcha_img